Terug

9 april 2026

Romeinse geschiedenis verpakt in een spannend educatief spel

Hoe breng je kinderen op een speelse manier in contact met het Romeinse verleden van onze regio? Met die vraag ging onze educator Jody Martens aan de slag. Zij was geïnspireerd door haar eigen favoriete bordspel ‘De kolonisten van Catan’ voor de ontwikkeling van het Via Belgica-spel.

Leren door spelen

Het Romeins verleden spreekt veel kinderen aan. Maar voor sommigen werken de traditionele manieren van lesgeven niet zo goed. Jody: “Ik speelde al een tijd met de gedachte om een spel te ontwikkelen over de Romeinse regio. Omdat het museum nu gesloten is en wij naar scholen toegaan, des te belangrijker. De eis hierbij was dat het spel ingezet kon worden voor meerdere vakgebieden: aardrijkskunde, geschiedenis en burgerschap. Bovendien past een spel goed bij het onderwerp. Want de Romeinen waren ook gek op spelletjes. Een spel is luchtig en spannend, terwijl kinderen toch veel leren.”

Het spel

In een brainstormsessie ging Jody aan de slag met een vormgever. Geïnspireerd door bordspellen zoals De kolonisten van Catan, Monopoly en Stratego, ontstonden de contouren van het Via Belgica Spel.  

"De basis is een grote landkaart van Romeins Zuid-Limburg met de belangrijkste wegen: de Via Belgica en de Via Traiana", legt Jody uit. "Langs deze wegen ontstonden nederzettingen als Maastricht, Heerlen en Tongeren. En er lagen grote landgoederen, die villa rustica worden genoemd, bijvoorbeeld bij Valkenburg en Voerendaal. De spelers zien grondstoffen zoals löss, zand, klei en kalksteen, waarmee je kunt bouwen.

Spelen in teams

De groep leerlingen wordt in teams verdeeld. Ieder team krijgt een nederzetting toegewezen: een vicus (plaats), colonia (hoofdstad) of villa (landgoed) met een plattegrond waarop kan worden gebouwd. Vervolgens kan elk team grondstoffen winnen door het beantwoorden van vragen over de Romeinen.  

Doel van het spel

Het doel is om zoveel mogelijk te bouwen in de nederzetting. Uiteraard verschillen de gebouwen per nederzetting. De gebouwen bestaan uit een combinatie van grondstoffen zoals hout, klei en glas. Voor al deze grondstoffen zijn er speelkaartjes ontworpen. Restauratie-atelier Restaura leverde 3D-prints van de gebouwen zoals tabernae (winkels), badhuizen, woonhuizen en tempels. Het zijn kleine replica's, die historisch gezien kloppen.

Verloop van het spel

Het spel bestaat uit verschillende rondes:

  • Kennisquiz: Wat weet jij al over de Romeinen? De voorkennis van de leerlingen wordt geactiveerd.
  • Mini-college: leerlingen moeten zoveel mogelijk informatie onthouden.
  • Onderzoek: waarbij de leerlingen archeologische voorwerpen onderzoeken.
  • Romeins dobbelspel: volgens de spelregels van het molenspel.
  • Bouwen en handelen: de teams mogen handelen met de grondstoffen om zo de beste combinaties te bouwen.

Museumdocent als gamemaster

Onze museumdocenten fungeren als gamemaster en spelen in op de behoeftes van de leerlingen, waardoor ze de leerlingen extra kunnen motiveren.

Flexibel inzetbaar

Het Via Belgica spel is makkelijk aan te passen aan de leerniveaus vanaf groep 5 van het basisonderwijs tot 3 Gymnasium. We kunnen rondes toevoegen of weglaten. Er kan verdieping in het spel aangebracht worden zoals het toevoegen van Fortunakaarten waarbij je de godin van het lot kunt vragen om extra acties. Bijvoorbeeld een aanval door een Germaanse stam, die gebouwen vernietigt of met wie je als team moet onderhandelen.

De reacties van leerlingen

Jody vertelt enthousiast: “De reacties van leerlingen op het spel zijn heel positief. De meeste kinderen worden behoorlijk fanatiek wanneer ze het spel spelen en je ziet in de samenwerking tussen leerlingen leuke dingen gebeuren: geboren leiders, strategische denkers en echte teamplayers staan ineens op. Het is mooi om te zien dat leerlingen veel leren terwijl ze het niet eens in de gaten hebben.”

Wist je dat...

de Romeinen ook gek waren op spelletjes? Vooral bord- en dobbelspellen waren populair. En ze hielden wel van een gokje...

Meer verhalen