Ons topstuk van de collectie: het badhuis, dat in 2018 gerestaureerd werd, moet tijdens de sloop en nieuwbouw goed beschermd worden. We willen natuurlijk voorkomen dat het 2000 jaar oude monument beschadigt vanwege vallende stenen of trillingen die worden veroorzaakt door de zware machines. Maar ook schommelingen in luchtvochtigheid en temperatuur zijn gevaarlijk. We merkten al dat een jaar leegstand van het gebouw gevolgen heeft voor het binnenklimaat. En dat wordt natuurlijk nog uitdagender zodra de buitenmuren gesloopt worden.

Een monument vraagt om maatwerk

Omdat de bescherming van dit bijzondere monument geen gewone kost is, is een team van deskundigen betrokken. Medewerkers van ons museum, de gemeente, de aannemer en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed hebben samen nagedacht hoe het badhuis het beste kan worden ingepakt.

De juiste bescherming

De buitenste muren van het badhuis worden eerst afgedekt met dekens en daarna komt er een houten bekisting omheen. Ook het middengedeelte wordt afgedekt met dekens, maar het oppervlak is te groot voor bekistingen. Daarom wordt met steigers een grote, verplaatsbare stellage gebouwd met een plafond waarop de bouwvakkers kunnen staan, om het bestaande dakframe te verven.

De proefopstelling

Een paar maanden geleden is een proefopstelling gemaakt om te testen of de bekisting sterk genoeg is. Maar ook om te controleren of de dekens er inderdaad voldoende voor zorgen dat de luchtvochtigheid en temperatuur minder schommelingen vertonen. Sinds de sluiting van het museum is op verschillende plekken in het gebouw meetapparatuur geplaatst om het binnenklimaat in de gaten te houden. En wat blijkt? Onder de dekens zijn de luchtvochtigheid en temperatuur wat hoger én stabieler. Precies wat het monument nodig heeft.

De laatste inspectie

Begin november 2025 vond de jaarlijkse – en voorlopig laatste – inspectie plaats. Sinds de grote restauratie van 2018 voeren de restauratoren van Restaura elk jaar een monitoring en klein onderhoud uit. Zij inspecteren of de schadeplekken die destijds zijn gerestaureerd nog steeds in orde zijn. Uitdroging – en daardoor erosie - ligt namelijk constant op de loer. Het is immers niet voor niets dat het museum wordt herbouwd. Het oude gebouw voldeed simpelweg niet aan de klimatologische eisen om het badhuis voor de toekomst te kunnen bewaren.

Tijdens de inspectie verwijderden de restauratoren stof en spinnenwebben met zachte borstels en controleerden zij loszittende delen. Deze werden verstevigd met Claytec – een mengsel van leem met kurk. Broze mortellagen kregen een stabiliserende behandeling en delen zoals de stookplaats werden daarna zorgvuldig afgedekt met worteldoek en isolatieplaten.

Klaar voor het echte werk

Inmiddels is het akkoord binnen van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed of de bedachte maatregelen voldoende bescherming bieden en is het echte inpakken begonnen. En dan zal het badhuis zo’n twee jaar afgedekt blijven.

‍